DESET NAJVAŽNIJIH ARHEOLOŠKIH OTKRIĆA U BOSNI I HERCEGOVINI U PROŠLOJ DECENIJI (2010 – 2020) – 4. mjesto

DESET NAJVAŽNIJIH ARHEOLOŠKIH OTKRIĆA U BOSNI I HERCEGOVINI U PROŠLOJ DECENIJI (2010 – 2020) – 4. mjesto

Lokalitet Gradac, u blizini grada Prozor

Na 4. mjestu najznačajnijih otkrića u protekloj deceniji nalazi se lokalitet Gradac kod Prozora. Lokalitet je smješten na dominantnom brdu sa nadmorskom visinom iznad 900 m.

Prva arheološka istraživanja na ovom lokalitetu započeta su u proljeće 2017. godine. Tom prilikom su otkriveni fragmenti keramike iz enolita, bronzanog i željeznog doba. O kontinuitetu naseljenosti brda Gradac i u rimskom periodu ukazuje pronalazak cisterne impozantnih razmjera. Svod cisterne oslanjao se na potporne stubove sa lukovima, dok su zidovi omalterisani slojem debljine 5 cm, a zatim ispolirani posebnim slojem debljine 1 cm.

U temeljima jednog od stubova nalazi se reljefna ploča sa prikazom Silvana, rimskog božanstva šuma i zaštitnikom pastira. Na ploči sa Gradca Silvan je prikazan kao mladić koji u rukama drži pastirski štap i sviralo. Pored njegove lijeve nogo nalazi se prikaz ptice. Mladić na glavi ima rogove, ali nema kozje noge, koje su jedna od odlika kulta ovog rimskog božanstva.

Pored rimske cisterne i reljefne ploče sa prikazom boga Silvana, na brdu Gradac je otkrivena i ranohrišćanska bazilika sa ostacima krstionice što svjedoči o naseljenosti i u kasnoj antici.

Postojanje velike cisterne za vodu, kao i ranohrišćanske bazilike ukazuju da se na brdu Gradac nalazilo značajno antičko naselje.

Reljefna ploča s prikazom Silvana